albumy
dzieci i młodzież
kalendarze
książki
modlitewniki



Sprawdź koszyk

Cennik (pozycje dostępne w sklepie internetowym)

Cennik (pełna oferta)

Zawierzyłem Ci cały świat
Nowość!



Pytając o Boga - Refleksja z bł. Janem Pawłem II - Stefan Szary

Info: Format B6, oprawa klejona, stron 160.
Cena: 11 zł
Sklep:
W koszyku 0 szt.  Nakład wyczerpany
Opis:

Niniejsze rozważania zawierają dwie części. Pierwsza z nich powstała w oparciu o tekst księdza Karola Wojtyły O poznawalności i poznaniu Boga. Zarys zagadnień. Były to konferencje wygłoszone w latach 50. w kościele p.w. św. Floriana w Krakowie w ramach duszpasterstwa akademickiego. Wydane zostały w roku 2000 przez Instytut Jana Pawła II. Można zapytać: czy warto wracać do tak dawnego tekstu? Co przemawia na korzyść takiego właśnie wyboru? Ksiądz kard. Marian Jaworski uważa, że może on stanowić wprowadzenie do encykliki Fides et ratio. Ale jest jeszcze inna racja. Obecnie coraz częściej można spotkać się ze stanowiskiem, według którego Bóg jest jakoby jedynie urojeniem. Sama teza nie jest w dziejach filozofii niczym nowym. Niemniej jednak pogląd odwołujący się do wyników nauk szczegółowych, a także do spójności prezentowanego światopoglądu, w którym ani Bóg ani religia nie są potrzebne, stanowi wyzwanie dla ludzi wierzących.

Druga część książki nawiązuje do książki Pamięć i tożsamość Jana Pawła II. Złożoność pytań o egzystencję nie zadawala się prostymi odpowiedziami. Stąd też wypowiedzi Papieża mają charakter refleksji, która pobudza do dalszego myślenia. Moimi przemyśleniami dzielę się z Czytelnikiem. Jestem przekonany o tym, że myślenie z Papieżem pozwala odkrywać nowe horyzonty. Papieskie słowo umacnia człowieka na ścieżkach życia. Dla bł. Jana Pawła II wartością podstawową była nadzieja. To dzięki tej wartości człowiek potrafi ciągle kroczyć naprzód i zdolny jest przekraczać nawet takie przeszkody, które z początku wydają się być trudnościami nie do pokonania. Nadzieja jest przeciwieństwem iluzji. Iluzja zawsze zwodzi ostatecznie na manowce, natomiast „nadzieja jest z prawdy”. Horyzontem tej nadziei, o której mówi Papież, jest wiara. Wiara zaś to przede wszystkim żywa więź z Jezusem, którego zapytano kiedyś: „Nauczycielu dobry, co mam czynić, aby osiągnąć życie wieczne?”.

Mam nadzieję, że niniejszy tekst przyczyni się do owocnego przyswajania daru papieskiego nauczania i będzie stanowił dobrą pomoc dla wszystkich, którzy poszukują odpowiedzi na pytania, które nie dają człowiekowi spokoju

Autor


Stefan Szary (ur. 1968) jest dr. nauk humanistycznych z zakresu filozofii, wykładowcą Wyższej Szkoły Edukacji i Terapii w Poznaniu. Współpracuje z Akademią Walki z Rakiem. Zajmuje się filozofią egzystencji, filozofią dialogu, filozofią spotkania z człowiekiem cierpiącym i chorym.



RECENZJA

Uwagi ogólne

Stefan Szary twórczo naśladując styl pisarski Sørena Kierkegaarda i XX wiecznych egzystencjalistów oraz filozofów dialogu, dokonuje bardzo bogatej refleksji nie tylko na tematy z zakresu filozofii Boga – o czym informuje tytuł książki – ale zagadnienia filozoficzne w ogóle. Książka doktora Szarego odczytuję jako bogaty zarys jego filozoficznej medytacji imetanoi - intelektualnej drogi, którą przebył Autor od filozofii dialogu Józefa Tischnera do myśli Karola Wojtyły. Późniejszy Ojciec Święty Jan Paweł II między innymi w książceMiłość i odpowiedzialność opowiada się za obiektywizmem i realizmem filozoficznym, zdradzając w ten sposób swój pozytywny stosunek do filozofii klasycznej reprezentowanej między innymi przez Arystotelesa i Tomasza z Akwinu. Wydaje się zatem, iż realizm bytowy i epistemologiczny nie tylko był bliski namysłowi filozoficzno-moralnemu Jana Pawła II, czemu dał on wyraz na przykład w cytowanej przez S. Szarego Encyklice Fides et ratio, ale i Autorowi recenzowanej pracy. Zachwyca właśnie kroczenie za intelektualnymi refleksjami Szarego, który jak sądzę odkrywa w niniejszej pracy właśnie filozofię klasyczną i realistyczną. Miał rację – jak sądzę – Étienne Gilson pisząc w Jedności doświadczenia filozoficznego, że człowiek poszukujący prawdy o rzeczywistości, ostatecznie dochodzi do niej niezależnie od epoki, w której żyje oraz niezależnie od przynależności do filozoficznej szkoły.

Struktura pracy

Książka Pytając o Boga składa się z dwóch części. Pierwsza dotyczy tekstu K. Wojtyły O poznawalności i poznawaniu Boga. Zarys zagadnień (Kraków 2000), zaś druga - Pamięć  i tożsamość (2005). Łącznie w pierwszej i drugiej często zostało przedstawionych 37 krótkich „mądrościowych” tekstów (rozdziałów), skłaniających Czytelnika do intelektualnego namysłu i moralnej zmiany postępowania. Książkę ubogaca Wprowadzenie i Zakończenie.

Nie jest to jednak praca naukowa, ale przeznaczona dla szerszego grona odbiorców. Jej zaletą jest dostępność referowanych tematów oraz ich aktualność. Prawie każdy z rozdziałów otwiera cytat z Encykliki Fides et ratio Jana Pawła II. W tym właśnie sensie książeczka dra Stefana Szarego jest „szkatułką”, w której przechowywane są cenne przedmioty, zarówno stare i nowe (por. Mt 13, 52: „Właściwie dlatego każdy nauczyciel Pisma, gdy staje się uczniem królestwa niebieskiego, podobny jest do gospodarza domu, który ze swego skarbca wyjmuje to, co nowe i stare”. Cyt. za Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu, Wyd. Św. Pawła).

Zawartość problemowa książki

Praca Stefana Szarego podejmuje szereg aktualnych zagadnień z zakresu filozofii, filozofii człowieka, etyki, filozofii kultury i filozofii religii. Autor odwołuje się nie tylko do Jana Pawła II, ale poszukuje twórczych aspiracji w poglądach Antoniego Kępińskiego, Wiktora Frankla, Karla Jaspersa, Emmanuela Levinasa, Józefa Tischnera oraz współczesnej psychologii. Pomimo to motywem przewodnim pracy jest temat Boga i naszej z Nim relacji.

Na uwagę zasługuje przytoczona przez Szarego wypowiedź Wojtyły dotycząca pojęcia Boga, że „nie ma człowieka ani ludu (…), który by nie rozumiał tego wyrazu, czy nie władał odnośnym pojęciem” (s. 11). Jest to parafraza z Plutarcha z Cheronei, który zauważały, że  „można znaleźć miasta bez murów, nauk, praw, pozbawione domów, dostatków i pieniędzy, ale nikt nie widział miasta, pozbawionego świątyń i bogów, i które by nie posługiwało się modlitwami, wyroczniami oraz przysięgą, lub nie składało ofiar dla zyskania dóbr i odwrócenia nieszczęść“ (cyt. Contra Colosem., Opp. t. 2, Francof. 1601, s. 1125). A Boga poznajemy nie tylko na drodze Objawienia, ale i naturalnej poprzez otaczające nas byty – przyrodę, rośliny, zwierzęta ludzi. Nie wystarcza również wewnętrzna introspekcja, w której z cogito wyprowadza się wniosek o istnieniu Boga (Kartezjusz). Jak podkreśla K. Wojtyła i zauważa to dr Szary, zmysły pozwalają nam na bezpośredni kontakt z rzeczywistością (s. 17). Stąd Autor uważa, że nie można w filozofii zaniechać badań z zakresu filozofii Boga, nie poruszać kwestii istnienia Boga. Tu właśnie za K. Jaspersem upatruje on przyczynę kryzysu współczesnej filozofii: „filozofia zniknęła z oczu. Dlaczego? Ponieważ w swym samopoznaniu nie wywiązuje się już ze swojego zadania. Nie rozjaśnia już spraw, którymi żyje człowiek, zaniedbuje myślenie, które mocą tego rozjaśniania daje życiu fundament. Nie ujmuje myślą swego własnego źródła. Dzieje się tak, gdy filozofia zbacza w kierunku czystej rzeczowości rzekomej wiedzy przedmiotowej, gdy stacza się w beztreściowe dyskusje, których nie ma” (s. 25). I dodaje dalej za Karlem Jaspersem – „A ponieważ przecież ktoś, kto filozofuje, powinien zająć stanowisko” (tamże).

W konsekwencji Stefan Szary opowiada się za definicją Boga jako Pierwszej Przyczyny. Jak pisze Autor: „otóż skutek nie tylko ujawnia nam prosty fakt istnienia przyczyny, ale nadto określa również bodaj w pewnym stopniu jej istotę. Każda bowiem przyczyna, wywołując odnośny skutek, sprawia go z zasobów tych doskonałości, jakimi sama rozporządza; przez to zaś wyraża w nim niejako sama siebie, swą doskonałością i naturą” (s. 31). Cytat ten wskazuje również na realistyczne inklinacje pracy Szarego. Autor dodaje, że „człowiekowi nie wystarczy w życiu odkrywanie samego filozoficznego Absolutu, tęskni on bowiem w swoim życiu za spotkaniem z Bogiem żywym” (s. 36). Dlatego Szary nie widzi dychotomii pomiędzy Bogiem Abrahama a Bogiem filozofów, ponieważ Bóg jest jeden (s. 37).

Jednak poszukiwanie Boga nie zależy do zadań łatwych, ale koniecznych, gdyż jest ono wpisane w ludzką naturę zgodnie ze słowami św. Augustyna z Wyznań - niespokojne jest serce moje dopóki nie spocznie w Tobie! Ów niepokój jest również obecny w filozofii nowożytnej i współczesnej, chociaż niejednokrotnie pod wpływem pozytywizmu oraz innych nurtów, celowo pomijane. Jak słusznie zauważył Szary: „człowiekowi zawsze grozi zatrzymanie się i pozostanie w obszarze tego, co łatwe i powierzchowne” (s. 47). Dlatego filozofia jako sztuka rzetelnego myślenia (J. Tischner) ma za zadanie wydobyć nas z nich.

Kolejną ważną aporią, którą stawia dr Szary jest: czy rozum może (lub powinien) wyłączyć wiarę? Stefan Szary stoi na stanowisku, że nie, ponieważ te dwie płaszczyzny wzajemnie się przenikają, a nawet ubogacają. Rozum nie powinien ulegać złudzeniu „mitowi” swojej stwórczej mocy, gdyż wprowadza to nie tylko niebezpieczeństwo użycia człowieka, promocję ideologii, która go niszczy. Niestety rozum negujący objawioną wiarę, na jej miejsce wprowadza nową „wiarę”, np. postęp, laicyzm lub tzw. świecką religię (por. prace J. M. Bocheńskiego z zakresu sowietologii, np. Lewica, religia, sowietologia, opracowanie J. Parys, Warszawa 1996). Jak jednak słusznie zauważa dr S. Szary: „postęp nie jest oczywiście niczym złym, lecz niestety znaleźli się w dziejach ludzkości tacy szaleńcy, którzy zaczęli realizować swoje umysłowe projekty nowego świata. Ziemia miała stać się rajem, a drogami ku niemu była rewolucja i wojny światowe – terror, śmierć, krzywda, ból” (s. 71). Dlatego konkludując Autor pisze, iż człowiek nie jest bytem samowystarczalnym (s. 70), nie jest samotną wyspą, dla swojego rozwoju osobowego potrzebuje innych Osób – ludzi i Boga. A katalizatorem tej relacji jest właśnie miłość, wiara i nadzieja.

Kolejną aktualną aporią podjętą przez dra Szarego jest problematyka wolności (s. 88-90). Wolność jest związana z prawdą i dobrem. Bez nich nie ma wolności, gdyż wolność to zdecydowana wierność prawdzie i dobru (M. Gogacz). Nie jest nią ani użyteczność, ani przyjemność.

Uwagi końcowe

Wydaje się, że należałoby doprecyzować jaką definicją metafizyki posługuje się Autor. Wiadomo przecież, że nie ma jednej metafizyki jako filozofii bytu. Tyle jest metafizyk ile teorii bytu. Nie jest ona również jak niegdyś tożsama o ontologią. Dr Szary zapewne pod wpływem swojego Mistrza – Ks. prof. Józefa Tischnera stroni od filozofii „systemowej”, jednak książka Pytając o Boga nie jest jedynie „kompilacją” krótkich tekstów – wyraźnie Autor dąży w niej do sformułowania własnej filozofii, własnej metafizyki człowieka, a więc stworzenia pewnego filozoficznego systemu. Tego również serdecznie mu gratuluję, podziwiając recenzowaną publikację.

Dla pełniejszego wglądu Czytelnika w bogato cytowaną przez Autora literaturę należałoby podać numery stron oraz wydania tych prac. Ewentualnie należałoby zamieścić w książce wykaz literatury. Może w następnym wydaniu książeczki należałoby to uzupełnić.

Recenzowana książka wyraża się w trosce o kulturę i integralny rozwój człowieka. Powinna być obowiązkową lekturą nie tylko dla osób duchownych i katechetów, ale również dla nauczycieli, wychowawców, terapeutów oraz tych wszystkich którym bliska jest problematyka człowieka i jego relacji do Absolutu.

Jeszcze raz gratuluję doktorowi S. Szaremu jego publikacji, zachęcając wszystkich do lektury i refleksji.

Mikołaj Krasnodębski

  • Podane ceny publikacji są cenami netto.
    • Do cen książek doliczane jest 5% VAT-u.
    • Do cen kalendarzy doliczane jest 23% VAT-u.
  • Ceny nie obejmują kosztów wysyłki. Poniżej przybliżone koszty wysyłki w zależności od wagi paczki.
    • Pobranie pocztowe:
      • paczka do 2 kg = 22 zł,
      • paczka od 2 kg do 5 kg = 25 zł,
      • paczka od 5 kg do 10 kg = 40 zł.
      • paczka powyżej 10 kg = 55 zł.

Wszystkie proponowane pozycje można zamawiać :
w sklepie internetowym www.michalineum.pl,
na kartach pocztowych,
telefonicznie pod numerem (+48) 22 781 14 20 w godz. 8 - 16 (poniedziałek - piątek),
pod numerem fax (+48) 22 771 36 15,
pocztą elektroniczną wydawnictwo@michalineum.pl



Ponieważ informator powyższy nie obejmuje wszystkich pozycji Wydawnictwa Michalineum (około 600 tytułów książek, albumów, kalendarzy, obrazków) dlatego też zainteresowanych duszpasterzy i księgarzy zapraszamy do księgarni Michalineum w Markach, od poniedziałku do piątku, w godzinach od 8 do 16.

 home | historia | nowości | oferta | recenzje | powściągliwość i praca | kontakt | e-mail |